You are here:: Trang chủ

.: Thiên văn Bách khoa - Thiên văn học cho mọi người!

Lào Cai: Xuất hiện “quầng mặt trời” giữa trưa

E-mail Print PDF

Trưa 16-8, nhiều người dân thành phố Lào Cai đã quan sát được hiện tượng “Quầng mặt trời”. Thời gian quầng mặt trời xuất hiện khoảng từ 12h30- 13h20. Nhiều người đã chụp ảnh, quay video clip về hiện tượng thiên nhiên kỳ thú này.

Quầng mặt trời tại Lào Cai trưa 16-8 - (Ảnh: Hồng Thảo)
Quầng mặt trời tại Lào Cai trưa 16-8 - (Ảnh: Hồng Thảo)

Ông Lưu Minh Hải, phó giám đốc Trung tâm dự báo khí tượng - thủy văn Lào Cai cho biết: Quầng chỉ xuất hiện vào ban ngày (có mặt trời), hoặc ban đêm (có mặt trăng) trong mùa hạ và mùa thu hàng năm.

Quầng mặt trời, mặt trăng là hiện tượng quang học, do ánh sáng của mặt trời hay mặt trăng chiếu qua đám mây tầng cao (độ cao khoảng 7-8km), mây có cấu trúc là các tinh thể băng, ánh sáng mặt trời, mặt trăng bị khúc xạ, phản xạ sinh ra những vòng tròn.

Trường hợp khuyết là nửa vòng tròn, với tâm là mặt trời hay mặt trăng.

Quầng mặt trời, mặt trăng có 7 màu như màu sắc của cầu vồng, tuy nhiên sự sắp xếp màu của quầng ngược lại với cầu vồng. Trong cùng là màu đỏ, tiếp đến là da cam, vàng, lục, lam, chàm, tím.

Theo Tuổi trẻ

Truyền thuyết về các chòm sao trên bầu trời (Phần 6)

E-mail Print PDF

Ở phần này chúng mình cùng tìm hiểu tiếp về chòm sao Thiên Cầm, sao Thợ Săn và sao Phi Mã các bạn nhé!

Lyra – The Lyre (Harp) - Thiên Cầm

Thiên cầm là 1 cây đàn hạc thần do Hermes tạo ra và được Apollo giao cho Orpheus. Người ta cho rằng mỗi khi Orpheus chơi chiếc đàn hạc này, đều là những bản tình ca dành cho vợ chàng là nàng Eurydice, cả người và muông thú đều dừng tất cả mọi việc để lắng nghe. Một số câu chuyện khác còn cho rằng thậm chí cả cây cối cũng ngừng lay động để lắng nghe tiếng đàn.
Một ngày nọ, Eurydice đột nhiên qua đời làm trái tim Orpheus tan nát. Vì quá cô đơn, Orpheus đã quyết tâm giành lại vợ từ tay của Hades - vua địa ngục. Orpheus bắt đầu hành trình xuống địa ngục và chơi nhạc. Khi chàng gặp Hades, chàng rất vui mừng khi biết rằng Hades thích âm nhạc. Sau một lúc đánh đàn, Orpheus ngừng chơi nhạc, và tất nhiên Hades yêu cầu chàng tếp tục chơi trên chiếc đàn hạc của mình. Orpheus chấp nhận với điều kiện là khi chàng chơi xong, Hades sẽ thả người vợ Eurydice yêu dấu về cho chàng. Hades đồng ý và Orpheus bắt đầu chơi nhạc.
Khi sắp hết khúc nhạc, Orpheus hỏi lại Hades về vợ mình. Hades trả lời rằng, nàng sẽ được trả tự do với điều kiện Orpheus sẽ luôn tin lời Hades và trở về trần gian chơi nhạc, không bao giờ nhìn lại để xem liệu nàng Eurydice có đi theo không. Nếu Orpheus nghi ngờ lời Hades và quay lại, ngay lập tức Eurydice sẽ bị đưa trở về địa ngục với Hades.
Orpheus bắt đầu chuyến hành trình trở về và chơi nhạc. Chàng không thể nghe thấy tiếng chân của người vợ đằng sau, điều này làm chàng rất lo sợ. Tuy nhiên để thử lòng tin của Orpheus, con đường Hades đã chọn chỉ dẫn đến một khu rừng thông. Một con đường dẫn Orpheus về được trần gian, và khi chàng đã đi qua rừng thông, chàng vẫn không thể nghe nổi tiếng bước chân sau lưng mình. Không kìm nén nổi, Orpheus đã lén nhìn qua vai để rồi chứng kiến cảnh Eurydice mờ dần trước mắt sau đó bị đưa trở lại địa ngục. Kể từ đó, Zeus đã đưa chòm sao Thiên Cầm lên bầu trời để tôn vinh âm nhạc đẹp và là cả tình yêu của Orpheus dành cho Eurydice.

Chòm sao Thiên Cầm

Vào mùa Hè bạn có thể nhận ra chòm sao này khi xác định được ngôi sao Vega (sao sáng nhất của vùng trời Đông Bắc), phía dưới của ngôi sao Vega này là 4 ngôi sao nhỏ và yếu hơn, chúng lập thành một hình bình hành và hình bình hành đó cùng với sao Vega tạo thành chòm Lyra (Thiên Cầm).

Lyra (Thiên Cầm) trên bầu trời

Orion – The Great Hunter - chòm sao thợ săn

Với khả năng săn bắn rất tài tình, Orion cung cấp thịt cho bữa ăn hàng ngày của các thần. Và một ngày nọ, Artemis - "Nữ thần của Mặt Trăng và săn bắn" đã yêu cầu làm bạn đồng hành cùng với Orion trong một buổi đi săn. Chàng lập tức đồng ý, và ngày hôm sau khi họ đang đi săn trong rừng, họ đã nhìn thấy một con hươu. Orion cẩn thận đưa mũi tên lên cung và bắn, con hươu ngã gục ngay lập tức. Điều này làm cho Artermis rất hài lòng. Vào bữa tối hôm đó, Artermis đã nói với mọi người kể cả Zeus về tài bắn cung của chàng. Tất cả những lời tán dương làm cho Orion rất vui và chàng thề sẽ gây ấn tượng với Artermis nhiều hơn nữa.

Vào lúc bình minh, Orion tiếp tục trong rừng nơi chàng săn mọi con vật mà chàng thấy. Và chàng đã tạo nên một núi những con vật chàng săn được ngay trước cửa nhà Artermis. Và sau đó chàng gõ cửa mời nàng ra xem điều ngạc nhiên mà chàng dành cho nữ thần. Nhưng khi thấy một núi xác của những con vật Orion vừa săn, Artermis trở nên hoảng hốt. Cũng bởi vì Artermis đồng thời là người bảo vệ các con vật và sẽ trừng phạt bất kỳ ai giết nhiều hơn số con vật mà họ có thể ăn. Trong cơn giận dữ, nàng đã giậm chân và từ dưới mặt đất một con bọ cạp khổng lồ xuất hiện, nó đốt vào gót chân Orion khiến chàng chết trong đau đớn.
Và để tôn vinh sự phục vụ tận tụy của chàng với các vị thần, Zeus đã đưa chàng lên bầu trời thành chòm sao Thợ săn.

Chòm sao Thợ săn theo cách nhìn xưa

Chòm sao Orion có thể nói là chòm sao dễ nhận biết nhất trên bầu trời với 3 ngôi sao thẳng hàng. Vào mùa Đông nhìn về hướng Nam chúng ta có thể quan sát thấy tất cả các chòm sao có thể có vào mùa này. Orion là chòm sao nằm trên cao của bầu trời phía Nam, chiếm một diện tích khá lớn của vùng trời tuyệt đẹp với vô số các vì sao này.

Chòm sao Orion trên bầu trời

Pegasus – The Flying Horse - chòm sao phi mã

Trong thần thoại Hy Lạp, Pegasus được sinh ra từ máu của Medusa khi bà ta bị Perseus giết. Peganus sau khi được sinh ra đã bay trở về trái đất và bị thuần hóa bởi Minerva. Sau đó chú ngựa bay này đã được giao cho Bellerophon để giúp chàng chiến thắng con rồng Chimera khổng lồ. Bellerophon đã thành công và chàng quyết định cưỡi Pegasus bay lên đỉnh Olympus để sống với các vị thần. Và tất nhiên, Zeus đã rất tức giận vì sự ngạo mạn của Bellerophon, vị thần này đã cho một con côn trùng đốt Pegasus khiến nó hất ngã và làm Bellerophon chết. Pegasus tiếp tục bay lên đỉnh Olympus và được sử dụng sau vài nhiệm vụ tiêu diệt nhiều quái vật hung ác khác. Và để tôn vinh sự phục vụ tận tụy của nó, Zeus đã đưa Pegasus lên trời giữa các chòm sao.

Chú ngựa thần trong truyền thuyết

Mùa hè khi nhìn về hướng chính Đông, bạn sẽ thấy hình vuông lớn của chòm sao Pegasus mọc lên cao. Pegasus có nhiều sao trong đó có 4 ngôi sao sáng nhất cũng chính là 4 ngôi sao tạo thành hình vuông này, và một số ngôi sao ở xa hơn về bên phải. Ở gần hình vuông này, một số ngôi sao nối lại với nhau thành chòm sao Andromeda, và về bên trái một đoạn khá dài nữa bạn sẽ gặp sao Mirfak - sao sáng nhất của chòm sao Perseus.


Pegasus trên bầu trời

Theo Kenh14

Tham quan vũ trụ qua bộ phim The Universe

E-mail Print PDF

Bộ phim The Universe dẫn dắt chúng ta đi xuyên qua không gian và thời gian để giải đáp từng câu hỏi hóc búa: Tại sao Trái Đất lại có sự sống...

Hãy khám phá vũ trụ cùng với bộ phim The Universe, một trong những seri phim khoa học công phu và đầy đủ nhất về lĩnh vực thiên văn, vật lý, cũng như về địa chất và sinh vật học vũ trụ của History Channel. Bộ phim dẫn dắt chúng ta đi xuyên qua không gian và thời gian để giải đáp từng câu hỏi hóc búa: Tại sao Trái Đất lại có sự sống, Hệ Mặt Trời của chúng ta được hình thành như thế nào, nguồn gốc khởi đầu và sự tiến hóa của vũ trụ ... liệu ở đâu đó trong không gian sâu thẳm có những sinh vật sống như chúng ta?


Seri phim The Universe bao gồm 4 phần với tổng cộng 56 tập, mỗi tập có thời lượng 45 phút.

Trong phần 1, người xem sẽ được dẫn dắt tham quan qua từng thiên thể của Hệ mặt trời. Khởi đầu là Mặt trời với câu hỏi về nguồn phát ra năng lượng khổng lồ đã làm đau đầu biết bao thế hệ các nhà khoa học. Và cho mãi đến tận đầu thế kỷ 19, người ta mới biết đó là do phản ứng nhiệt hạch đã cung cấp năng lượng cho Mặt trời tỏa sáng. Mỗi giây, bên trong Mặt trời, 600 triệu tấn hydro được tổng hợp thành 595 triệu tấn hêli, 5 triệu tấn kia được chuyển thành năng lượng tương đương với một tỉ quả bom khinh khí.

Kế tiếp chúng ta sẽ tham quan Sao Hỏa, một hành tinh đỏ rực rỡ trên bầu trời, liệu Sao Hỏa sẽ là nơi định cư mới cho tương lai, hoặc cũng có thể là một tiền đồn cho việc chinh phục xa hơn vào không gian. Các tàu tham dò tự hành đã được thả trên bề mặt Sao Hỏa, và hiện nay một trong số chúng vẫn còn hoạt động.

Sao Thủy và Sao Kim là những hành tinh nằm trong cùng nhất của Hệ mặt trời, Sao Thủy khá khó để quan sát nhưng Sao Kim hay còn gọi là Sao Hôm thì sáng rực rỡ trên bầu trời khi chiều tối và lúc sáng sớm. Khi những con tàu thám hiểm bay ngang qua và chụp ảnh, thì chúng hoàn toàn trông giống với Mặt trăng, ngoại trừ Sao Kim với một bầu khí quyển khá dày đặc.

Ở cách Trái đất 400 triệu km, có một hệ mặt trời thu nhỏ với hơn 60 mặt trăng quay xung quanh một hành tinh khí khổng lồ. Sao Mộc là hành tinh lớn nhất trong số các hành tinh thuộc Hệ mặt trời. Vết Đỏ Lớn trên Sao Mộc đã được quan sát cách đây gần 400 năm, và hiện nay nó vẫn tồn tại. Các mặt trăng của nó cũng đáng chú ý, liệu có sự sống nằm sâu bên trong lớp băng của vệ tinh Europa hay không, và NASA đã và đang phát triển dự án thám hiểm vệ tinh này.

Gần gũi nhất, vẫn là Mặt trăng, hầu hết trong các nền văn minh Mặt trăng còn là tôn giáo, là kim chỉ nam cho người đi biển, là thước đo thời gian cho nhà nông. Mặc dù có rất nhiều giả thuyết về sự ra đời của Mặt trăng, nhưng cuối cùng thuyết va chạm lớn giữa một vật thể có khối lượng lớn với Trái đất đã chiến thắng. Mặt trăng còn là nơi xa nhất trong vũ trụ này mà con người đã từng thăm viếng.

Nhưng đặc biệt nhất vẫn là Sao Thổ, đó là một kỳ quan trong Hệ mặt trời, cái vành của nó luôn quyến rũ mọi người. Ngay lần đầu tiên nhìn vào cái vành của Sao Thổ, nó đã hoàn toàn chinh phục tôi. Và Titan, mặt trăng lớn nhất của nó và là vệ tinh duy nhất trong Hệ mặt trời có một bầu khí quyển, và là nơi có thể có sự sống. Tàu thám hiểm liên hành tinh Cassini - Huyghen đã được thả xuống và các bức ảnh ban đầu cho thấy chúng có địa hình giống như trên Trái đất.


Bìa DVD do CLB Thiên văn Bách khoa phát hành

Xa hơn nữa trong Hệ mặt trời, các hành tinh vòng ngoài như Sao Hải Vương, Sao Thiên Vương đầy bí hiểm cũng đã được chụp ảnh và nghiên cứu trong những chuyến bay lướt qua của tàu vũ trụ Yoyager và Pioneer.

Bộ phim The Universe dẫn dắt chúng ta đi xuyên qua không gian và thời gian để giải đáp từng câu hỏi hóc búa: Tại sao Trái Đất lại có sự sống?

Nhưng tuyệt vời nhất vẫn là Con tàu không gian tự nhiên - Trái đất - Ngôi nhà của chúng ta. Thế nhưng Trái đất hình thành như thế nào? Sự sống bắt đầu sinh sôi nảy nở từ bao giờ? Làm sao sự sống trên Trái đất có thể chống chọi với các cơn bão bức xạ đến từ Mặt trời. Chúng ta phải cảm ơn tảo lam, vì có nó mà lượng oxy từ hàng trăm triệu năm trước  trong khí quyển đã tăng nhanh lên rất nhiều lần. Để rồi từ đó, các dạng sinh vật hiếu khí mới có thể phát triển vượt bậc như ngày nay.

Tuy nhiên sự sống của Trái đất thực sự rất mong manh. Cái chết của Mặt trời, hay của các ngôi sao ở gần, những thiên thạch lượn lờ trong Hệ mặt trời, các chớp gama kì dị ... tất cả mọi thứ dường như luôn luôn muốn xoá sổ Trái đất của chúng ta. Trong phim bạn sẽ thấy vai trò của Sao Mộc, giống như một người anh trai, luôn bảo vệ người em - Trái đất khi các thiên thạch đang lao về phía Mặt trời.

Cái chết và cuộc đời của một ngôi sao trong vũ trụ cũng rất ngoạn mục, tùy thuộc vào khối lượng mà chúng sẽ nổ tung như một siêu tân tinh hay trở thành tinh vân hành tinh. Ở giai đoạn cuối của mình, Mặt trời sẽ phình to ra và nuốt chửng Sao Thủy, Sao Kim và có thể là Trái đất của chúng ta nữa.

Sự sống liệu có tồn tại ở một thiên hà xa xôi khác trong vũ trụ, liêu người ngoài hành tinh có đang cố liên lạc với chúng ta? Các UFO xuất hiện ngày càng nhiều có phải chăng đó là dấu hiệu của người ngoài hành tinh hay chỉ là nhầm lẫn khi quan sát? Chúng ta sẽ có những đáp án gợi mở trong tập phim "Tìm kiếm các nền văn minh ngoài Trái Đất".

Tất cả vũ trụ hiện nay: các thiên hà, sao, hành tinh... và cả con người chúng ta nữa đều có 1 khởi đầu từ vụ nổ lớn BigBang. Cội nguồn của vũ trụ đến nay vẫn chưa có câu trả lời nào thỏa đáng, và vẫn đang làm đau đầu các nhà khoa học.

Theo Báo Đất Việt

Đặt mua DVD này
Xem thông tin các DVD Thiên văn học do CLB Thiên văn Bách khoa phát hành
Tham quan CỬA HÀNG THIÊN VĂN HỌC trên diễn đàn

Nhà thiên văn học Dominique-François-Jean Arago (1786-1853)

E-mail Print PDF

Dominique-François-Jean Arago, thường được gọi đơn giản là François Arago, sinh ngày 26 tháng 2 năm 1786, tại Eastagel, Pháp.

Sinh ra trong một gia đình chính khách, Arago được hưởng nền giáo dục kinh điển, ban đầu tại Perpignan và sau đó tại trường Bách khoa École ở Paris. Năm 1809, ở tuổi 23, Arago trở thành giáo sư hình học giải tích tại trường Paris danh giá và sau đó là giám đốc Đài thiên văn Paris. Quan tâm nhiều lĩnh vực khoa học đa dạng, nhưng những đóng góp to lớn nhất của Arago là trong ngành quang học, thiên văn học, và điện từ học. Là một người ủng hộ nền cộng hòa, Arago còn là một nhà hoạt động chính trị, và sau này ông là một chính khách có tiếng.

Trong thế kỉ thứ 19, đã có một cuộc tranh cãi lớn về bản chất của ánh sáng. Các nhà khoa học thường ủng hộ một trong hai quan điểm: hoặc ánh sáng tồn tại ở dạng hạt, hoặc ánh sáng tồn tại ở dạng sóng. Arago nổi tiếng nhất là vì đã giúp giải quyết cuộc tranh luận này. Ban đầu là một người ủng hộ thuyết hạt, nhưng nghiên cứu sự phân cực mà ông thực hiện hợp tác với Augustin-Jean Fresnel đã làm thay đổi suy nghĩ của ông. Năm 1811, hai nhà khoa học phát hiện thấy hai chùm ánh sáng bị phân cực theo hướng vuông góc nhau không giao thoa, cuối cùng mang lại sự phát triển lí thuyết sóng ánh sáng là sóng ngang.

Arago nhận ra nếu ánh sáng thật sự là sóng, thì vận tốc của nó sẽ giảm khi nó đi vào một chất đậm đặc hơn. Do đó, ông đã xác định rằng cách duy nhất để chứng minh ánh sáng truyền đi ở dạng sóng là đo vận tốc của nó trong hai môi trường khác nhau. Năm 1833, ông đã mô tả một loạt thí nghiệm phức tạp, kế hoạch sử dụng nước và không khí làm môi trường truyền ánh sáng, nhưng công việc của ông bị hoãn lại vì những tình huống nằm ngoài sự kiểm soát của ông. Các trục trặc xảy ra với thiết bị phòng thí nghiệm, tình hình xáo trộn chính trị, và tầm nhìn nông cạn đã làm cản trở sự tiến bộ, nhưng cuối cùng thì các phép kiểm nghiệm đã được thực hiện vào năm 1850, mặc dù không phải do Arago làm. Armand Fizeau và Jean-Bernard-Leon Foucault đã thực hiện nghiên cứu trên, hoàn thành công trình của Arago trước khi ông qua đời ba năm và xác nhận cho giả thuyết của ông.

Arago không chỉ nổi tiếng vì những kết quả khoa học của riêng ông, mà còn vì tầm ảnh hưởng của ông đối với nghiên cứu của những người khác nữa. Trong những năm 1820, Arago đã thực hiện vô số thí nghiệm về mối liên hệ giữa nam châm và dòng điện. Một nhà khoa học người Pháp khác, Andre Ampere, đã bị kích thích bởi nghiên cứu của ông và hai người đã quyết định hợp tác với nhau. Công trình của họ cuối cùng đã truyền cảm hứng cho Michael Faraday lí giải sự cảm ứng điện từ. Arago còn là người nối nhịp trong sự thành công và tài trợ của kĩ thuật xử lí ảnh của Louis-Jacques-Mandé Daguerre, gọi là phép chụp ảnh Daguerre, và hướng dẫn các nghiên cứu trực tiếp dẫn tới sự khám phá ra vị trí của Hải Vương tinh do Urbain-Jean-Joseph Le Verrier thực hiện.

Nguồn: micro.magnet.fsu.edu
Thư viện Vật lý

Video: Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

E-mail Print PDF

Kênh truyền hình National Geographic danh tiếng mới đây đã cho công chiếu một đoạn clip ngắn diễn giải về sự hình thành Trái đất trong vũ trụ.

Lịch sử kiến tạo Trái đất của chúng ta được khắc họa từ thời điểm bắt đầu hình thành trong vũ trụ, cách đây khoảng 4,55 tỷ năm. Cũng như các hành tinh khác thuộc hệ Mặt trời, Trái đất ra đời từ tinh vân Mặt trời (đám mây bụi và khí dạng đĩa còn sót lại từ sự hình thành Mặt trời). Quá trình hình thành Trái Đất được hoàn thiện trong vòng 10 đến 20 triệu năm.

Đoạn clip mô tả, Trái đất khi mới hình thành trông giống như địa ngục hơn là ngôi nhà cho sự sống. Lúc đó, nhiệt độ trên hành tinh của chúng ta lên tới trên 1.093 độ C. Trái đất không có không khí, chỉ có các-bon điôxít, nitơ và hơi nước. Nó nóng bỏng và độc hại tới mức chỉ cần tiến lại gần, tất cả sẽ bị thiêu rụi thành tro chỉ trong vài giây.

Trái đất thuở sơ khai là một quả cầu sôi sục dung nham với một đại dương nham thạch bất tận. Khí thải và các hoạt động của núi lửa tạo ra các yếu tố sơ khai của bầu khí quyển. Lớp vỏ ngoài của Trái Đất ban đầu ở dạng nóng chảy, sau nguội lạnh dần thành chất rắn trong khi nước bắt đầu tích tụ trong khí quyển. Quá trình ngưng tụ hơi nước cùng với việc băng và nước ở dạng lỏng được các sao chổi, thiên thạch cũng như các tiền hành tinh lớn hơn vận chuyển tới bề mặt Trái đất đã tạo ra các đại dương.

Cách đây khoảng 4,53 tỷ năm, Trái đất đã có cú va chạm sượt qua với Theia - một hành tinh trẻ khác có kích thước bằng sao Hỏa và khối lượng bằng khoảng 10% khối lượng hành tinh của chúng ta. Kết quả là, một phần khối lượng của Theia đã sáp nhập vào Trái Đất, phần còn lại bắn vào không gian theo một quỹ đạo phù hợp tạo ra Mặt trăng hàng ngàn năm sau đó.

Video: Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Theo Vietnamnet

Page 1 of 51

  • «
  •  Start 
  •  Prev 
  •  1 
  •  2 
  •  3 
  •  4 
  •  5 
  •  6 
  •  7 
  •  8 
  •  9 
  •  10 
  •  Next 
  •  End 
  • »

DÀNH CHO QUẢNG CÁO (645x135)
LIÊN HỆ: 0916880111
ADMIN@THIENVANBACHKHOA.ORG